liberalisme es ideologie politicale pro liberitate, individve, scientie et progreso. id nega tale sistemes potiale et morale, cvod es fvndite a origine natale, et liberitate personale es esentiale a id.
liberalisme promova tale pensos, idees et programes cvam lingve libere, liberitate divrnalistervm, liberitate religiale, liberitate comerciale et oecenomie mercitale, avtodetermino nationale, democratie, direcite hominervm a desisere de see proprie vivo, sapicie, regno secvlare, ecvalitate sexervm et ecvalitate civervm ante lege.
liberalisme aproba penso de existo vantitvrervm socialervm diferantervm, sed secvndvm ideologie liberalismis in parlamente vne pota rationantv reconciliare inter vantitvres diferante.
liberalisme originale esaba, specialv, ideologie bvrganervm. in see tempores liberalisme originale esaba practiciv ideologie socialv neincargabile. in comentio id praeferaba donire liberitate solv a vn parte limitite ex homines. vne pota dicire, cve in comentio liberalisme no esaba ideologie liberitatis, sed vn motele in cvod id devenaba initiate.
indvstrie partv antea transnaba liberalisme, et cvando, promovo laboristice esaba pavcv et pavcv devenantv a fvncitore forte, etiam in circvles liberalistices vne comentiaba plvs frecventv acepire programes sociales pro bonificire sitvationes laboritorervm et pavperervm et miserervm.
existaba etiam alicvnes representitores initiale liberalismis novis et socialis, cvam filosofiste et oecenomiste anglice John Stuart Mill (1806-1873).
liberalisme tamen es semper iam primv pro extensere liberes hominervm.
post recambio saecvlervm 19 et 20 partites liberalistices cadaba plvs et plvs a sitvatione severe competale cvm partites socialistices – marxistice et anarcistice – et ides plvs avt minvs atrofiaba. ad omne case, nedependantv de id, es-cve homines hodie nomina se liberalistes in teres veste, generalv ides promova plvs avt minvs idees esentiales a liberalisme.
in recambio saecvlervm 19 et 20 Eduard Bernstein (1850-1932), teoriste et politiciste sociale-democratice germane in see scripitvre Die Voraussetzungen des Sozialismus und die Aufgaben der Sozialdemokratie (tradvcitv: prae-esigi socialismis et operi sociale-democratiis) intendaba separire marxisme de vtopies et consociare id a malvnominite bvrgice democratie et a pensi liberitatales liberalismis, et cvia iste bernsteinisme inter tempore alicvv devenaba norme socialismis marxisticis in teres veste, vne pota hodie dicire, cve liberalisme sociale et socialisme marxistice no semper es fortv contradicante vn a altere.
sed liberalisme no plvs tamen pota significire socialisme, cvamvis exista forme liberalistice speciale de socialisme nominite sociale-democratie bernsteinale. liberalisme acentva liberitate alicvv plvs cvam bernsteinisme. me opina, cve cvam liberalisme vne no etiam pota regardire tale ideologies, cvid divisa homines a grvpes, cvid haba direcites diferante in societate, fvnditv a positione individvis in hierarcie victimervm.
hodie liberalisme es adeo ad ile cvantitate popvlale, cve alicve homines finga liberalistes cvamvis iles promova coses, cvid es contradicante a id. coses cvam forte restricitiones lingvis liberis, discrimino contra alicve homines avt pro exemple fortiare maioritate grande ex cives a stvdiare lingve genitorale minoritatis microscopialv parve in scole.
iste cose etiam devena tvrbate ab id, cve in .states unites Americis hinc decenie 1930 progresistes omnis mvndis nomina se liberalistes iam nedependantv de id, es-cve pensi ilervm es fortv liberalistice. iste deriva de praesidente Franklin Delano Roosevelt, cvis expresaba in see tempore, cve ile es "liberaliste", et cvis popvle grande conota de programes sociales auxiliales inter depreso oeconomiale deceniis 1930.
in liberalisme me critica id iam, cve cvamvis me reconota valo invenitionis individvis regardantv nato ideis de direcites humanes, me deba dicire, cve liberalisme haba male tendo a atomisire societate per tracire homines cvam sole individves, cvamvis in realitate homines haba families et iles pertina a comunitates diferante.
Ei kommentteja:
Lähetä kommentti